«Αδόλφος Χίτλερ : ο ηγέτης και η εποχή του», ή «Το ατομικό ως έκφραση του συλλογικού και το αντίστροφο»

Ηλεκτρονικό βιβλίο Copyright: Aμαλία Κ. Ηλιάδη
Τρίκαλα 2006
Στοιχεία συγγραφέως: Αμαλία Κ. Ηλιάδη
Δ/νση: Μ. Πιτσάκου 21
Τ.Κ.42100 Τρίκαλα
Τηλ. 2431071402
E-Mail: ailiadi@sch.gr
Διορθώσεις-δακτυλογράφηση: Βάσω Κ. Ηλιάδη.
Τα συγγραφικά δικαιώματα του βιβλίου ανήκουν στην κ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη (συγγραφέα). Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή, ολική ή μερική, περιληπτική, κατά παράφραση ή διασκευή και απόδοση του περιεχομένου της έκδοσης με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης, ή άλλο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του συγγραφέα. (Νόμος 2121/1993 & διεθνής σύμβαση της Βέρνης που έχει κυρωθεί με τον Ν.100/1975).
Copyright: Αμαλία Κ. Ηλιάδη-2006.

Αυτό το βιβλίο είναι αφιερωμένο στην αδερφή μου Βάσω Κ. Ηλιάδη

Θέμα: «Αδόλφος Χίτλερ : ο ηγέτης και η εποχή του», ή «Το ατομικό ως έκφραση του συλλογικού και το αντίστροφο».

Περιεχόμενα:

Κεφ. 1ο
Πρώιμα Ιστορικά- πολιτικά-πολεμικά γεγονότα: Η Πτώση της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Αίτια πτώσης της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης.
Οικονομικά αίτια. Πολιτικά αίτια.

Κεφ. 2ο
A΄ Παγκόσμιος Πόλεμος: οι πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες. Α. Οι συνθήκες ειρήνης
Β. Τα κοινωνικά προβλήματα
Γ. Οι οικονομικές δυσπραγίες- Ο κρατικός παρεμβατισμός-Οι πολεμικές αποζημιώσεις-Η απώλεια της οικονομικής πρωτοκαθεδρίας
Δ. Οι πολιτικές συνέπειες-Οι επαναστάσεις-Το πλήγμα του φιλελευθερισμού.-Η άνοδος του φασισμού

Κεφ. 3ο
Οι συνθήκες που ευνόησαν την ανάδυση του φασισμού και ναζισμού στην Ευρώπη μέχρι την έκρηξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Ιστορική και φιλοσοφική τεκμηρίωση-ερμηνεία και ιστορικό πλαίσιο.
Φιλοσοφικό υπόβαθρο Ναζιστικών θεωριών.
«Η στιγμή της ελευθερίας. Ο Φίχτε, ο Σέλινγκ, ο Χέγκελ και τα κεφαλαιώδη στοιχεία του νοός, του πνεύματος, της συνείδησης, του εγωκεντρικού υποκειμένου».
Ο Φρειδερίκος Νίτσε και η Γενεαλογία της Ηθικής ως σύστημα προωθητικό του «υπερανθρώπου».
«Οι δύο λειτουργίες της εθνικής ιδεολογίας: εσωτερική συνοχή και οριοθέτηση προς τα έξω».
Ο Ρίχαρντ Βάγκνερ ως αγαπημένος συνθέτης του Αδόλφου Χίτλερ
Ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν
Αποσπάσματα άρθρου του Λέων Τρότσκι για τις κοινωνικές, πολιτικές και στρατιωτικές εξελίξεις στη Γερμανία του Μεσοπολέμου: «Το Γερμανικό αίνιγμα».
Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος «θεμελιώνει» τον 20ο αιώνα.
Το κόμμα τότε γίνεται ισχυρότατη πολιτική οργάνωση.
Το μποϋκοτάζ της συνείδησης.

Κεφ. 4ο
Χημικά όπλα στον Α΄ και Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο.
Νευροτοξικά αέρια-Καυστικές ουσίες -Χημικά απόβλητα

Κεφ. 5ο
Σχέση των Ναζιστών (Εθνικοσοσιαλιστών του Χίτλερ) με την Τέχνη, την Κουλτούρα, την Επιστήμη.
Λένι Ριφενστάλ: η μούσα του Ναζισμού-Ο ρόλος της στον «πολιτισμό» της εποχής του Ναζισμού. Ναζιστικά «ιδανικά». Προπαγάνδα του καθεστώτος.
Αρχαιολογία και Πολιτική
Οι εξερευνητικές αποστολές των Ναζί- Περιπέτεια και φυλετική επιλογή.

Κεφ. 6ο
Ρεβιζιονιστές-Σύχρονοι Αρνητές του Ολοκαυτώματος: Η περίπτωση του Ντέιβιντ Ίρβινγκ.
Ο Ντέιβιντ Ίρβινγκ και οι αεροπορικές επιθέσεις στη Δρέσδη.-Η Δίκη της Νυρεμβέργης: Η τελευταία «μάχη».-Ο Ντέιβιντ Ίρβινγκ στην Αθήνα.-Αντιδράσεις για τον «αρνητή του Ολοκαυτώματος». -«Είναι γνωστός νεοναζί»-Ο πόλεμος του Χίτλερ (τόμος 1): Αποσπάσματα – Πρόλογος : “Το μαύρο κοίταγμα”.

Κεφ. 7ο
Επίδραση της εποχής του Ναζισμού και των συνθηκών που τον ευνόησαν σε Μεταπολεμικά έργα τέχνης (κινηματογράφος, βιβλία, βιβλιοκρισίες, κριτικές κ.ά).
Κινηματογράφος
«Η πτώση»-Το τέλος των Ναζί σε όλη του τη φρίκη.-Σενάριο
Ο σκηνοθέτης Fritz Lang
Ο δαίμονας Αδόλφος της οθόνης
Ο Χίτλερ, «πρωταγωνιστής» πολλών ταινιών με σκοπό την κάθαρση της συλλογικής συνείδησης.-Φονταμενταλισμός-Η σκιά του Χίτλερ στο σινεμά
Ιστορία και κινηματογράφος-Η διδασκαλία της Ιστορίας με Ντοκιμαντέρ και Ταινίες.
Ingmar Bergman: Η ισορροπία του ακροβάτη.
Hugh Trevor- Roper-Χίτλερ – Οι τελευταίες μέρες – 1945.
Στρατιώτης των SS – Μνήμες πολέμου και συνειδήσεις – 1942-45.
Johann Voss: Σύγχρονες βιολογικές θεωρίες, βασισμένες στο βιβλίο του Μπράιαν Σάικς, «Οι επτά κόρες της Εύας – Η γενετική καταγωγή των Ευρωπαίων», Ωκεανίδα, (Αθήνα 2004) -Η αίσθηση που έχουμε για τον εαυτό μας

Κεφ. 8ο
Συνοπτική βιογραφία του Αδόλφου Χίτλερ
Βιογραφία
Τα πρώτα χρόνια
Καταγωγή
Τα παιδικά χρόνια
Στη Βιέννη και στο Μόναχο
Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Η άνοδος του Χίτλερ
Γίνεται πολιτικός
Πραξικόπημα και φυλάκιση
Ο δρόμος προς την Καγκελαρία
Ο Δικτάτορας
Καθιέρωση της δικτατορίας-Το Τρίτο Ράιχ
Φυλετική και εξοντωτική πολιτική του Χίτλερ
Η καταδίωξη των Εβραίων
Το πρόγραμμα ευθανασίας
Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Έναρξη του πολέμου
Κατά τη διάρκεια του πολέμου
Το τέλος του Χίτλερ στο καταφύγιο.
Σχόλια για τον Χίτλερ από την δεκαετία του τριάντα
Συγγραφείς για τον Χίτλερ

Κεφ. 9ο
Αδόλφος Χίτλερ: Το πρόσωπο και η βιογραφία του. Εξακτινώσεις: συνήθειες της καθημερινής του ζωής-προσπάθεια σκιαγράφησης του ψυχολογικού του προφίλ και της προσωπικότητάς του-σεξουαλική ζωή-σχέσεις με γυναίκες-υποτιθέμενη ομοφυλοφιλία και θεωρητική της τεκμηρίωση. Μυθιστορηματική-λογοτεχνική βιογραφία του Χίτλερ (σύμφωνα με παράφραση-τροποποίηση του βιβλίου του Ν. Χάγερ Μπουφίδη, Αδόλφος Χίτλερ, ο δημιουργός της Νέας Γερμανίας, εκδόσεις «Ακροπόλεως», Τεχνική εκτέλεσις «Πυρσού» Α.Ε Αθήναι 1936).

Κεφ. 10ο
Το πρόγραμμα και η « κατήχηση» του εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος του Αδόλφου Χίτλερ
Οι ιδεολογικές καταβολές της «Ενιαίας Ναζιστικής Ευρώπης».
Τα σχέδια του Χίτλερ, του Γκέμπελς και του Μουσολίνι για την «Ευρωπαϊκή, Ναζιστική Ένωση».-Δηλώσεις ναζιστών για την «ευρωπαϊκή ενοποίηση»

Κεφ. 11ο
Αποσπάσματα απ’ το έργο (συγγραφικό και προφορικό) του Αδόλφου Χίτλερ: «Ο Αγών μου»
Α) 1933-1939: « Mein Kampf»( O Aγών μου)
Το «Υπόμνημα Χόσμπαχ».
Ρήσεις του Αδόλφου Χίτλερ

Κεφ. 12ο
Nazi, Τέχνη και Κουλτούρα κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου Στρατευμένη τέχνη της εποχής του Εθνικοσοσιαλισμού.
-Οι μεγάλες «ντίβες» του Βερολίνου
Η κυριαρχία του Γκαίμπελς.
Χρονικό του 1937: Ναζί και πολιτισμός. Αγώνας κατά του μοντέρνου από την καύση των βιβλίων μέχρι την απαγόρευση γυρίσματος ταινιών.
Η τύχη της πρωτοπορίας στη ναζιστική Γερμανία.
α) Tο Bauhaus.
β) Εκφυλισμένη Τέχνη.
Τέχνη και εξουσία.
α) Η πολιτική λειτουργία της τέχνης.
β) Η ελευθερία της τέχνης και η συνταγματική κατοχύρωσή της.
Βιβλιογραφία.

Κεφ. 13ο
Γυναίκα και Εθνικοσοσιαλισμός

Κεφ. 14ο
Ο Δικτάτορας-Η προπαγάνδα-Καθιέρωση της δικτατορίας – Το Τρίτο Ράϊχ
Ζωοφιλία και εθνικοσοσιαλισμός.
Ιστορικές φωτογραφίες της Εποχής των Ναζί: Εκμάθηση ανάγνωσής τους.
Ιστορικές γελοιογραφίες.
Όταν η κάμερα εξαπατά.
Ναζί και Μυστικισμός-Παράδοξες ιδέες τους:Εξωγήινοι-Η Θεωρία της Κοίλης Γης.-Γιατί άραγε οι Ναζί κατά το Β΄ παγκόσμιο πόλεμο έστελναν συνέχεια αποστολές στους δύο πόλους;
Εταιρεία της Θούλης.
Η ιστορία της Σβάστικας- Αρχαίο σύμβολο δύναμης.

Κεφ. 15ο
Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος: αναλυτική έκθεση των γεγονότων.
Έναρξη του πολέμου-Κατά τη διάρκεια του πολέμου.
1942-1945 (Τα πολεμικά γεγονότα με λεπτομέρειες αλλά και στοιχεία ερμηνείας).
Ο Χίτλερ μεταξύ Ανατολής και Δύσεως.-Το φράγμα του Ρήνου καταρρέει.-Ο Χίτλερ μέσα στο οχυρωμένο καταφύγιό του.-Γάμος και τελευταίες ώρες του Φύρερ.-Το τέλος του Χίτλερ στο καταφύγιο-Οι τελευταίες ώρες του Χίτλερ.-Η πτώση του Τρίτου Ράιχ. -Οι δύο διαθήκες.-Η ώρα της αυτοκτονίας.
Συγγραφείς για τον Χίτλερ

Κεφ. 16ο
Φυλετική και εξοντωτική πολιτική του Χίτλερ
Ρατσισμός- Εβραίοι- Ολοκαύτωμα- «Ευθανασία»-Βιολογικά εγκλήματα του Ναζισμού.-Η καταδίωξη των Εβραίων-Το πρόγραμμα ευθανασίας
Αντισημιτισμός στη Βιέννη, την πόλη με τους περισσότερους Εβραίους (γύρω στους 180.000) στο γερμανόφωνο χώρο.
Ναζιστικός σαδισμός: Επιχειρήσεις καθαρισμού στη Βιέννη του 1938.
Οι Νέες Τεχνολογίες συναντούν την Ιστορία-Β΄ παγκόσμιος πόλεμος – Ολοκαύτωμα.
Σύγχρονη Γερμανία : Βία εναντίον των ανθρώπων με αναπηρίες.
Οι Έλληνες Εβραίοι και η σημασία της μνήμης του Ολοκαυτώματος.

Κεφ. 17ο
Η Άκρα Δεξιά στην Ευρώπη του σήμερα.
Η φαντασίωση ενός νέου άξονα-ΗΠΑ – Κόσμος: Η κρίση στα Βαλκάνια κι οι Μαύροι της Αμερικής
Απόψεις περί της ουσίας, της αξίας και του δικαίου του Πολέμου.
Η ερμηνεία του Π. Κονδύλη στο έργο των Clausevitz, Marx

Παράρτημα
Η μαγεία του υπερθεάματος και ο κριτικός λόγος.
Richard Mandell: «Οι Ολυμπιακοί αγώνες των Ναζί», σε μετάφραση του Βαγγέλη Κούταλη, επιμέλεια Άσπα Γολέμη, σελ. 394, Εκδόσεις «Ισνάφι», Ιωάννινα 2004.
Η διανοητική και ιδεολογική προετοιμασία του ναζισμού.
Καθημερινή ζωή και προπαγάνδα στη ναζιστική Γερμανία.
Κρίσεις για τον ναζισμό.
Ερμηνείες για το ναζισμό.
Αποσπάσματα από το βιβλίο του Gustav Auernheimer «Σοσιαλδημοκρατία, Εθνικοσοσιαλισμός, Κριτική Θεωρία».
Η γέννηση της συντηρητικής επανάστασης από το πνεύμα του παγκοσμίου πολέμου.
Οι τελευταίες ώρες του Γ΄ Ράιχ.
Αποσπάσματα από το βιβλίο του Άντονι Μπίβορ «Η πτώση του Βερολίνου».
Η Ανατολή συντρίβει τους κατακτητές.
Η ιστορία αποδεικνύει ότι η συμβολή της Σοβιετικής Ένωσης στην ήττα του Χίτλερ και του ναζισμού ήταν καταλυτική.
(Απόσπασμα απ’ την εφημερίδα «The Guardian»).
Νεοναζί και Έλληνας: δύο ασυμβίβαστες έννοιες.
Το μοιραίο 1941: οι αποφάσεις που κατέστρεψαν τον Χίτλερ..
Απόσπασμα από το βιβλίο του Γεωργίου Ναπ. Θεοφάνους.
(Πώς η επίθεση κατά της Ελλάδας οδήγησε στη μεταβολή του σχεδίου επίθεσης κατά της Σοβιετικής Ένωσης, μεταβολή που υπήρξε μοιραία για την έκβαση του πολέμου).
Η τάξη της Καμένης Σάρκας.
60 χρόνια μετά την αποκάλυψη του Άουσβιτς.
(Άρθρο του Βαγγέλη Κούταλη στον Ηπειρωτικό Αγώνα – Γενάρης 2005).
Χρονολογικός πίνακας.
Τα δικτατορικά καθεστώτα της Μεσοπολεμικής Ευρώπης (1917-1939).
Φωτογραφίες εποχής
Κατάσκοπος Κυβέλη Σεργίου – Η Ελληνίδα κατάσκοπος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.-Τα κατορθώματά της-Μια ιστορία που διηγήθηκε στο νοσοκομείο.-Τι είπαν για αυτήν

Βιβλιογραφία
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Α΄. Γενικά έργα για την ιστορία του 20ου αιώνα.
Β΄. Ειδικά έργα για το φαινόμενο του φασισμού ναζισμού.
Γ΄. Ειδικά έργα για την περίοδο 1936-1949 στην Ελλάδα.
Δ΄. Ειδικά έργα για το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Σχετικά Άρθρα από τον ημερήσιο τύπο.
Συνέχεια βιβλιογραφίας
Δικτυακοί τόποι.

Κεφ. 1ο
Πρώιμα Ιστορικά- πολιτικά-πολεμικά γεγονότα: Η Πτώση της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης.
Η παραίτηση του Κάιζερ Γουλιέλμου Β΄ από το γερμανικό θρόνο στις 9 Νοεμβρίου 1918 σήμανε το τέλος της μοναρχίας και την επιστροφή της Γερμανίας στη Δημοκρατία. Στη Βαϊμάρη (Weimar), μια μικρή γραφική πόλη στην ανατολική Γερμανία, στις 19 Ιανουαρίου 1919 ο λαός εξέλεξε συντακτική συνέλευση, απαρτιζόμενη κυρίως από σοσιαλιστές και δημοκράτες. Λίγες μέρες αργότερα η συνέλευση αυτή εξέλεξε Πρόεδρο της Δημοκρατίας το σοσιαλιστή Έμπερτ και τον Αύγουστο του ίδιου έτους ψήφισε Σύνταγμα. Αυτός ο καταστατικός χάρτης περιείχε αρκετές δημοκρατικές διατάξεις. Η καθιέρωση προεδρικού συστήματος με εκλογή Προέδρου Δημοκρατίας με συμμετοχή στην ψηφοφορία και των δεκαεπτά ομόσπονδων κρατών, η διάκριση εξουσιών, η αναγνώριση δικαιώματος ψήφου στις γυναίκες, η θέσπιση συνδικαλιστικών δικαιωμάτων των εργαζομένων και η κοινωνική ασφάλιση ήταν μόνο κάποιες από τις διατάξεις που υποδήλωναν την αναντίρρητη ανάγκη του λαού για δημοκρατία. Το νέο Σύνταγμα παρέμεινε σε ισχύ έως το 1933, οπότε κατέρρευσε η Δημοκρατία της Βαϊμάρης με την ανάληψη της εξουσίας από τον Αδόλφο Χίτλερ. Η κατάλυση του καθεστώτος ήταν μια πολύπλοκη διαδικασία και άρρηκτα δεμένη με τη βαθμιαία άνοδο της πολιτικής ισχύος των εθνικοσοσιαλιστών, από τη δεκαετία του 1920 κιόλας. Επομένως, ως αίτια «θανάτου» της Δημοκρατίας πρέπει να εξεταστούν εκείνοι οι παράγοντες που ευνόησαν την πολιτική γιγάντωση του Χίτλερ και την ανέλιξή του στην εξουσία.

Αίτια πτώσης της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης.
Οικονομικά αίτια.
Όπως σε κάθε παρόμοια περίπτωση κατάρρευσης ενός πολιτικού συστήματος, έτσι και σε αυτήν της Βαϊμάρης, ο οικονομικός παράγοντας στάθηκε καταλυτικός. Το πρώτο δυνατό χτύπημα πάνω στη (νεοσύστατη) Δημοκρατία δόθηκε με τη Συνθήκη των Βερσαλλιών, τον Ιούνιο του 1919. Στους ηττημένους επιβλήθηκαν τόσο η παραχώρηση εδαφών (με τη συνακόλουθη απώλεια παραγωγικών πληθυσμών, που τραυμάτισε την οικονομία), όσο και η υποχρέωση καταβολής αποζημιώσεων, οι οποίες ξεπερνούσαν τα 130 δισεκατομμύρια χρυσά μάρκα (πάνω από 32 δισεκατομμύρια δολάρια)! Κατά τη γνώμη του μεγάλου Βρετανού οικονομολόγου Τζ. Μ. Κέυνς αλλά και κατά γενική ομολογία το ποσό αυτό ήταν όχι μόνο υπερβολικό αλλά διακύβευε την ειρήνη και επιβάρυνε επικίνδυνα τη γερμανική οικονομία.
Το δεύτερο και πρακτικά σημαντικότερο «σφυροκόπημα» πάνω στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης είχε σχέση με τις αποζημιώσεις. Τρία χρόνια μετά την υπογραφή της Συνθήκης των Βερσαλλιών, στα τέλη του 1922, η Γαλλία και το Βέλγιο, σε μια προσπάθεια εκβιαστικής απόσπασης των «επανορθώσεων» που τους αντιστοιχούσαν, κατέλαβαν στρατιωτικά τη βιομηχανική περιοχή του Ρούρ στη δυτική Γερμανία. Η γερμανική κυβέρνηση απάντησε με την τακτική της «παθητικής αντίστασης», δηλαδή πληρώνοντας τους εργάτες των χαλυβουργείων και των ανθρακωρυχείων για να μη δουλεύουν. Ταυτόχρονα, επιδόθηκε σε αθρόα εκτύπωση χαρτονομίσματος εκτοξεύοντας τον πληθωρισμό στα ύψη κι εκμηδενίζοντας την αξία του μάρκου. Η τακτική αυτή μπορεί να πέτυχε και να οδήγησε μέσα στο 1923 το γάλλο-βελγικό εγχείρημα στην αποτυχία, ωστόσο λάβωσε βαθύτατα τη γερμανική οικονομία. Ο αχαλίνωτος πληθωρισμός και η νομισματική κατάρρευση εκμηδένισαν βέβαια το τεράστιο εσωτερικό χρέος, αλλά εξανέμισαν καταθέσεις, επενδύσεις, μισθούς και συντάξεις. Η μεσαία κυρίως τάξη υπέστη ολέθριο πλήγμα προς όφελος λίγων επιχειρηματιών και βιομηχάνων, καταλήγοντας έτσι ευάλωτη σε πολιτικές πιέσεις και προπαγανδιστικές πρακτικές. Η κρίση του 1922-23 ενίσχυσε την προϋπάρχουσα, λόγω των «ατιμωτικών» όρων ειρήνης, ταπείνωση όλου του γερμανικού λαού και το γόητρο των πολιτικών της Βαϊμάρης υποσκάφτηκε ακόμη περισσότερο.
Παρόλο που η γερμανική οικονομία, μετά την κρίση της Ρούρ, άρχισε σταδιακά να ανακάμπτει, στα τέλη της δεκαετίας του 1920 έμοιαζε με «γίγαντα με πήλινα πόδια». Το «κραχ» της Wall street του 1929, που γρήγορα έλαβε διαστάσεις παγκόσμιας οικονομικής χιονοστιβάδας και καταπλάκωσε όλη την υφήλιο, δεν ήταν δυνατό να μην κλονίσει συθέμελα πολύ περισσότερο τη Γερμανία και λόγω της τεράστιας εξάρτησής της από τα αμερικάνικα κεφάλαια. Ολόκληρη η γερμανική κοινωνία συγκλονίστηκε: οι αγρότες είδαν τις τιμές των προϊόντων τους να πέφτουν κατακόρυφα. Οι φοιτητές βρέθηκαν να ανησυχούν για το επαγγελματικό τους μέλλον. Οι μισθωτοί, οι καταστηματάρχες, οι μικροεπιχειρηματίες, οι συνταξιούχοι επιβαρύνθηκαν με δυσβάσταχτους φόρους και χρέη ενώ οι επιχειρηματίες και οι βιομήχανοι άρχισαν να φοβούνται μήπως απολέσουν τα κεκτημένα τους. Ο αριθμός των ανέργων από 1,4 εκ. το 1928 έφθασε τα 5,6 εκ. στις αρχές του 1932! Την ίδια εποχή, η βιομηχανική παραγωγή ήταν μόνο 58% και οι εισαγωγές και εξαγωγές λιγότερο από 50% των αντιστοίχων του 1928. Το δε ΑΕΠ από 89 δις μάρκα το 1928 έπεσε στα 57 δις μάρκα το 1932.
Μετά από αυτές τις οικονομικές εξελίξεις, ήταν αναπόφευκτη η απόδοση στους πολιτικούς της Βαϊμάρης ίσως και παραπάνω ευθυνών απ’ αυτές που τους αναλογούσαν. Οι πολίτες, καταρρακωμένοι και απηυδισμένοι από την «άρρωστη» δημοκρατία, ήταν έρμαιο στις διαθέσεις οποιουδήποτε «χαρισματικού» επίβουλού της.

Πολιτικά αίτια
Η οικονομική ασθένεια της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης ήταν σοβαρή, ωστόσο δε θα μπορούσε να είναι η μοναδική αιτία θανάτου της. Στο ολέθριο αυτό αποτέλεσμα συνέβαλαν μια σειρά από ορισμένους πολυσύνθετους κοινωνικούς και πολιτικούς παράγοντες. Ένας από αυτούς ήταν ο κοινωνικοπολιτικός διχασμός του λαού με βάση την έχθρα μεταξύ σοσιαλδημοκρατών και κομμουνιστών. Από το 1919 κιόλας, οι ακραίοι αριστεροί και λεγόμενοι Σπαρτακιστές προσπάθησαν να επιβάλλουν μια δικτατορία του προλεταριάτου. Οι κυβερνώντες σοσιαλδημοκράτες, με τη βοήθεια των συντηρητικών δυνάμεων και του στρατού, κατέπνιξαν την επανάσταση εν τη γενέσει της αλλά όλες οι μετέπειτα κυβερνήσεις χαρακτηρίζονταν από εξαιρετική αστάθεια. Στο αποκορύφωμα της διχόνοιας αλλά και από πριν το 1932, οι σοσιαλδημοκράτες αδυνατούσαν να σχηματίσουν κυβέρνηση αφού δεν είχαν τη στήριξη των κομμουνιστών, κάτι που εκμεταλλεύτηκε ο Χίτλερ το 1933 για ν’ αποσπάσει όλες τις εξουσίες.
Τα ιδεολογικά ατοπήματα των πολιτικών στάθηκαν ένας, επίσης, σοβαρός λόγος αποδυνάμωσης του καθεστώτος. Γερμανοί αξιωματούχοι, με πρώτο τον Πρόεδρο Έμπερτ, καλλιέργησαν στη συνείδηση του λαού το μύθο ότι η Γερμανία ουδέποτε νικήθηκε αλλά προδόθηκε από τους πολιτικούς και ότι ο στρατός της ήταν ανίκητος. Η πραγματικότητα, δυστυχώς, συντηρούσε το μύθο: η Γερμανία παρέμενε δυνητικά ισχυρή Δύναμη με πληθυσμό πολύ μεγαλύτερο της Γαλλίας, τριπλάσια δυναμικότητα σιδήρου και χάλυβα, εκτενές εσωτερικό συγκοινωνιακό δίκτυο, καθώς και χημικά και ηλεκτρικά εργοστάσια αλλά και πανεπιστήμια και τεχνολογικά ινστιτούτα άθικτα.
Ο Χίτλερ είχε, γνώση όλων των παραπάνω. Κατάλαβε ότι η δημοκρατία ήταν σαθρή, καθόσον δεν είχε νομιμοποιηθεί στις συνειδήσεις ενός τεράστιου μέρους της κοινωνίας, αλλά και των απόστρατων αξιωματικών και οπλιτών, οι οποίοι είχαν χρησιμοποιηθεί και εναντίον των κομμουνιστών το 1919. με μια πολύ έξυπνη προπαγάνδα και με αθέμιτες πρακτικές «γκρέμισε» την αξιοπιστία των υπόλοιπων (σπαρασσόμενων) πολιτικών δυνάμεων, κέρδισε τα (καταρρακωμένα) μεσαία στρώματα αλλά και τη μεγαλοαστική τάξη και έπεισε ολόκληρη την κοινωνία ότι ο εθνικοσοσιαλισμός μπορούσε να διορθώσει την «ιστορική αδικία» σε βάρος του γερμανικού λαού και ν’ αποκαταστήσει το χαμένο κύρος.
Θα ήταν λάθος, στο σημείο αυτό, αν παραμελούταν η σχέση της πτώσης της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης με το θάνατο του Καγκελάριου Στρέζεμαν. Φυσικά, το ερώτημα αν αυτός μπορούσε να ανακόψει την άνοδο του Χίτλερ, δε μπορεί να απαντηθεί με ασφάλεια. Αναμφισβήτητα όμως, ο «χαρισματικός» Καγκελάριος, ο οποίος αναβάθμισε σημαντικά τη θέση της Γερμανίας στο εξωτερικό και σε αντίθεση με το Χίτλερ ήταν θιασώτης της ειρηνικής αναθεώρησης της Συνθήκης των Βερσαλλιών, θα μπορούσε να συσπειρώσει ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας. Επομένως, ο πρόωρος θάνατός του τον Οκτώβριο του 1929 διευκόλυνε, αν μη τι άλλο, την κατάληψη της εξουσίας από τους Ναζί.

Η συνέχεια του ανωτέρω ηλεκτρονικού βιβλίου της Αμαλίας Κ. Ηλιάδη βρίσκεται στην διεύθυνση:http://www.matia.gr (στο τμήμα της βιβλιοθήκης).

Advertisements

~ από emy67 στο Ιανουαρίου 15, 2010.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: